Medisch Nieuws
Medische informatie

Waterpokken of windpokken

Wat is het en wat doet het?

Bijna iedereen krijgt als kind waterpokken, meestal in de winter of de vroege lente.
Water- of windpokken worden veroorzaakt door het zoster-varicella-virus, dat tot de familie van de herpesvirussen behoort. Huiduitslag is het eerste, kenmerkende verschijnsel van de infectie. Wie de ziekte heeft gehad, is levenslang immuun.  Maar het virus blijft in de zenuwcellen van het lichaam latent aanwezig en kan op een later tijdstip weer actief worden en gordelroos of zona (herpes zoster) veroorzaken.
Waterpokken is een erg besmettelijke ziekte.  Ze worden overgedragen door de minuscule druppeltjes die in de lucht worden verspreid als iemand niest of hoest. Ook door contact met het vocht uit de blaasjes kan het virus worden overgedragen. Daarna duurt het twee tot drie weken voordat de vlekjes ontstaan. De ziekte is heel besmettelijk, vanaf één dag voordat de vlekjes zichtbaar worden totdat de blaasjes zijn ingedroogd. Dit duurt ongeveer tien dagen.
Omdat de waterpokken en gordelroos door hetzelfde virus worden veroorzaakt, kun je als volwassene met gordelroos je kind besmetten met de waterpokken en andersom.
De ziekte begint met vlekjes die de tweede dag overgaan in blaasjes. Na een tijdje drogen de blaasjes uit en vormen ze korstjes die er afvallen zonder littekens te vormen. Er kan koorts en jeuk optreden maar het kind is er meestal niet echt ziek van.
De ziekte is zéér besmettelijk tot de blaasjes zijn opgedroogd, dit duurt meestal tien dagen.

Wat te doen?

- Probeer een badje te vermijden; 
- Dep de geïnfecteerde vlekjes af met chloorhexidine, dat is een kleurloos ontsmettingsmiddel; 
- Eosine is ook een goed middel om de blaasjes aan te stippen, dit middel is vrij te koop en droogt de belletjes uit; 
- Vermijd contact met andere kinderen; 
- Geef geen aspirine tegen hoofdpijn, vraag raad aan de kinderarts in verband met pijnstillers; 
- Geef bij koorts een middel dat het infectierisico niet verhoogt; 
- Doe je kindje licht katoenen kleding aan; 
- Ververs het bedje iedere dag.

Mensen die waterpokken eenmaal hebben gehad, zijn normaal gesproken voor de rest van hun leven immuum

Waterpokken en zwangerschap

Mocht je tijdens de zwangerschap toch waterpokken krijgen, dan is het afhankelijk van hoever je zwanger bent wat de risico's zijn voor je baby. Voor jezelf geldt dat je wat zieker zult zijn dan een kind met waterpokken. Ook kun je hoge koorts krijgen. Als dat zo is, dan is het belangrijk de koorts te temperen omdat koorts weeën op kan wekken en zo kan zorgen voor een vroeggeboorte. In een enkel geval kan er als complicatie een pneumonie optreden.

Besmetting voor de 16e week van de zwangerschap

Als een zwangere voor het eerst waterpokken krijgt in de eerste zestien weken van haar zwangerschap dan kunnen er ernstige afwijkingen bij het kind ontstaan. Bekende afwijkingen door een eerste infectie met waterpokken zijn: te kleine ledematen, oogafwijkingen, klompvoeten, spierverschrompeling, hersenafwijkingen, groeiachterstand en zelfs vruchtdood. Als je voor de 16e week waterpokken krijgt, is het in ieder geval verstandig om tussen de 20 en 22 weken een uitgebreide echo te laten doen om te onderzoeken of de baby schade heeft ondervonden van de infectie.

Besmetting na de 16e week en ruim voor de bevalling

In deze periode zal een eerste waterpokkeninfectie van de moeder geen blijvende schade veroorzaken bij het kind. De baby kan in de baarmoeder wel waterpokken ontwikkelen, maar houdt hier geen restverschijnselen aan over. De hoge koorts bij de moeder kan wel schadelijk zijn en voor een vroeggeboorte zorgen, deze moet dus zo snel mogelijk getemperd worden.

Besmetting van moeder 5 dagen voor de bevalling tot 2 dagen na de geboorte

Vlak na de geboorte is waterpokken erg gevaarlijk voor de baby. Het herpesvirus kan de pasgeborene zeer ernstig ziek maken, in 30% van de gevallen leidt dit zelfs tot de dood.  Als een vrouw voor het eerst waterpokken krijgt en ze is dicht bij de uitgerekende datum, dan is het mogelijk om de vrouw zoster immunoglobulines te geven. Deze antistoffen passeren de placenta en beschermen het kind zo al voor de geboorte tegen waterpokken na de geboorte. Heeft de moeder waterpokken tijdens de bevalling of net na de geboorte van haar kind, dan moet de baby varicella zoster immunoglobuline ingespoten krijgen. Vaak kan hiermee voorkomen worden dat het kind ziek wordt of in ieder geval de ziekte matigen.